Vanaf de bodem

Fenneke Wekker

20-09-17


“They are in effect still trapped in a history which they do not understand;
and until they understand it, they cannot be released from it.”

James Baldwin, The Fine Next Time



De rook is opgetrokken in St. Louis.
Gisteren waren er geen protesten. Vandaag, woensdag, staan er weer een paar gepland.
De protestbeweging, die het racistische karakter van politieoptredens in de stad aan de kaak wil stellen, richt zich op welvarende gebieden met dure winkels; de zogenaamde ‘witte bubbel’ waar veel politiesurveillance is. University City was het afgelopen weekend het doelwit. In deze wijk wonen veel (rijke, witte) studenten en stafleden van Washington University in St. Louis. De lokale winkelstraat Delmar Loop staat aangeschreven als “One of Ten Greatest Streets in The USA”. De straat is een toonbeeld van (wit) ondernemerschap. Vreedzame marsen werden gevolgd door sneuvelende ruiten van designwinkels, boekwinkels en hippe café’s. Belangrijk detail, studenten waren een drijvende kracht achter deze acties. De witte bubbel lijkt in deze wijk voorlopig opengebroken.

Anders dan bij de Ferguson-protesten in 2014, waren de protesten direct gemengd. Een grote en veelkleurige groep mensen ging vier dagen geleden de straat op en heeft zich sindsdien door weinig of niets laten tegenhouden.

Ik ben onder de indruk van die beweging van onderaf. De publieke respons op de uitspraak in de ‘Stockley-zaak’ is enorm. De organisatie van burgers is soepel, de saamhorigheid overweldigend. Zo extreem en zichtbaar als het geïnstitutionaliseerde racisme en de rassen-segregatie hier is, zo groots en geïnstitutionaliseerd lijkt ook de reactie van onderop.
Verzet en activisme lijken hier ingebed te zijn in de gemeenschap; de overheid is niet je vriend, maar je potentiële vijand. Alle overheidsinstituties worden nauwlettend in de gaten gehouden en verzet wordt al georganiseerd vóór instanties over de publieke schreef gaan.

Zo waren de gesneuvelde ruiten op Delmar Loop al na één dag vervangen door indrukwekkende schilderwerken van lokale artiesten. De winkeliers richtten zich niet tegen de ‘vandalen’, maar toonden onmiddellijk en op georganiseerde wijze hun solidariteit met de protestbeweging.

Een student zei tegen mij: ‘Ik ben bang dat we Amerika eerst helemaal af moeten breken, zodat we het vanaf de bodem opnieuw kunnen opbouwen’. Ik geloof dat ze daarmee op Delmar Loop zijn begonnen.