Vrouwe Justitia is hier niet blind

Vrouwe Justitia is hier niet blind

Fenneke Wekker

24-10-2017

Mijn vriend in ‘the ghetto’ werd opgeroepen om deel te nemen aan een publieke jury. Nu ben ik niet goed bekend met het Amerikaanse rechtssysteem, maar een aantal dingen die hij mij vertelde gingen tegen iedere intuïtie van rechtvaardigheid in.

De zaak waarvoor hij werd opgeroepen zat als volgt in elkaar:

Een man kwam aanrijden bij een kruispunt, maar de stoplichten deden het niet. Hij reed daarom door en knalde voluit op een auto die van rechts kwam. De man die het ongeluk heeft veroorzaakt klaagt nu St. Louis County aan omdat zij verantwoordelijk zijn voor de stoplichten, en dus voor de schade die hij aan zijn auto heeft opgelopen.

Mijn vriend moest een dag vrij nemen van zijn werk -- tegen een vergoeding van $25,- -- en werd vervolgens 12 (!) uur ondervraagd door de advocaten van de man in kwestie. Ze wilden alles van hem weten, maar vooral of hij schuldig of onschuldig zou pleiten. Was de gemeente verantwoordelijk voor de autoschade of de man zelf?

Voor mijn vriend was het een duidelijke zaak: op het moment dat de stoplichten het niet doen, dan gelden de normale verkeersregels en dan moet je dus eenvoudigweg opletten of er niet iemand van rechts komt. De man was dus zelf verantwoordelijk voor de schade die hij aan zijn auto heeft opgelopen, vond hij, en daarbij óók voor de schade aan de andere auto. De advocaten zetten hem stevig onder druk, draaiden de feiten om en wilden dat hij zou zeggen dat het inderdaad belachelijk is dat de gemeente niet goed voor de stoplichten zorgt, en dat het logisch is dat de man zonder uit te kijken, in volle vaart het kruispunt is overgestoken. Dat deed mijn vriend niet. Hij werd na een lange dag naar huis gestuurd en kreeg de melding dat hij geen zitting mocht nemen in de jury. Ze hadden voor iemand anders gekozen.

Wat?! Advocaten van de aanklager die juryleden ‘selecteren’ en hen al vóór de rechtszaak een mening ontfutselen – nee, opdringen? Zou de jury niet on-beïnvloed moeten zijn en blind gekozen moeten worden, als afspiegeling van de samenleving? Is een eigen mening geen voorwaarde voor een eerlijk debat en een rechtvaardige uitkomst?

Ik kon niet geloven dat dit de normale gang van zaken was in de V.S. en ging naar een collega die in St. Louis rechten heeft gestuurd. Zij bevestigde: ‘Daarom worden mensen met een sterke mening, of hoogopgeleide mensen en professoren van universiteiten bijna nooit geselecteerd voor een jury. Ze zijn minder vatbaar voor de logica van de advocaten en worden daarom niet geschikt geacht.

Toen ik peinzend naar huis terug liep, kwam ik langs de rechtbank. En daar zag ik het: Vrouwe Justitia heeft hier geen blinddoek om. Ze kijkt wel uit. Eerst weten wat voor vis ze in de kuip heeft, en dan pas ‘recht’ spreken.