Rwina in de straat

Ode aan de bruidsstoet!

Fatiha El-Hajjari

06-01-2017

Daar staat zij dan. De ziana brengt de laatste poeders aan op haar gezicht. Van achter knoopt haar tante haar trouwkorset voor de laatste keer strak aan. Met tranen in haar ogen kijkt ze nog een keer rond in de huiskamer. Zij ziet haar ouders emotioneel in de hoek staan. “Ze zijn er! Ze zijn er! De stoet rijdt nu de straat binnen!!!”, galmt het door de kamer. Iedereen maakt zich klaar en rent als gekken door het huis. Zij blijft stilletjes klaar staan en strijkt met haar handen over haar bruidsjurk. De met henna versierde handen kleuren rood tegen haar witte japon. “Het is zover”, fluistert zij zacht tegen zichzelf.

Daar staat hij dan. Gekleed in een driedelige smoking. Omringd door zijn zussen, nichten en tantes die ritmisch mee klappen op de swingende beats van de derbouka. De dakka marakchia band brengt de gehele familie in extase; iedereen klapt, danst en toetert er op los. Mooie auto’s vullen de straat; het getoeter is een paar blokken verderop nog te horen. De saxofoon versiert de geluiden in de straat. De vrouwen zingen de traditionele liederen in koor. Zijn broers, neven en ooms omhelzen en feliciteren hem. Zijn ‘best man’ draagt de traditioneel Marokkaanse Amazigh vlag in de ene hand, en de Marokkaanse vlag in de andere hand. Met het bruidsboeket in zijn handen en de trouwring in zijn rechterbroekzak, is hij er helemaal klaar voor. Achter de voordeur staat zijn Laaroussa.

Dit eerste deel van de Ghorzja is een eeuwenoude Marokkaanse traditie. Nadat de bruidegom de bruid heeft opgehaald, onder muzikale begeleiding, vertrekken ze gezamenlijk richting de locatie waar de foto’s worden genomen, of direct naar de feestzaal. Ook in de meest armoedige delen van de afgelegen gebergten in de Rif wordt de bruid met alle toeters en bellen (lees: paarden of ezels) opgehaald door de schoonfamilie.

In de afgelopen maanden is de uitvoering van dit ritueel een aantal keer bekritiseerd in de media. Het geluk van het bruidspaar en de feestvreugde die gepaard gaat met dit ritueel blijven onbesproken. Kritiek richt zich vooral op de dure en exclusieve auto’s. Oh, en op de luidruchtige en muzikale stoet natuurlijk. Tijdens een Ghorzja in Antwerpen vulden de straten zich met ‘peperdure wagens van merken als Rolls Royce, Ferrari, Lamborghini en Bentley’, aldus het AD. In België zei Dewinter, politicus van het Vlaams Belang, zich niet te kunnen voorstellen dat deze groep Marokkanen zich zo feestelijk kan laten opgaan in deze traditie en claimde derhalve dat de feestgangers de dure auto’s slechts konden betalen van crimineel geld.

De bruidsstoet werd zo onderwerp van politiek debat. Weet Dewinter dan niet dat iedereen deze exclusieve auto’s kan huren? Wat moet zijn gedachte geweest zijn: omdat hij het zich niet kan permitteren kan een Marokkaan dat zeker niet? In de media wordt gesproken over ‘machogedrag’ en de behoefte aan een structurele ‘patseraanpak’ (ofwel een ‘Typhoontje’: mensen *lees niet-blanken* met een dure auto aanhouden en vragen hoe zij zich de auto kunnen veroorloven).

Wat buitenstaanders echter niet begrijpen aan deze traditie is dat het een klassieke rite de passage betreft. Het jonge bruidspaar trommelt zoveel mogelijk vrienden en familieleden op om deel te nemen aan de bruidsstoet. Genodigden sparen maanden van te voren het benodigde geld om de mooiste  en meest exclusieve auto’s te huren. Já, om op te vallen. Já, om aandacht te krijgen. Já, om nagekeken te worden. Maar vooral ook om voor de laatste keer het bruidspaar in het jeugdige feestgeluk, de gekheid en onschuld te laten delen. Nog één keer voor dat de huwelijkse verplichtingen en de onomkeerbare volwassenheid begint, helemaal los gaan; toeterend, joelend, zingend, klappend, dansend en feestend door de straten.